Jak rozpoznać kłamcę - w 10 punktach
Jak rozpoznać czy mamy do czynienia z człowiekiem prawdomównym? Jak się przekonać czy ktoś nas nie okłamuje? Jest kilka prostych zasad, których znajomość może ci się przydać. Oto niektóre z nich...
Bogaty w szczegóły opis
Typowy kłamca w relacjonowaniu opowieści ucieknie się do ogólnego opisu sytuacji, unikając szczegółów. O rzeczach mniej ważnych łatwiej zapomnieć i świadomy kłamca będzie ich po prostu unikał, celem przytoczenia tej samej opowieści ponownie, w niezmienionym kształcie. Na pytania o szczegóły historii kłamca, najczęściej, ucieknie się do jej ponownego powtórzenia.
Bez kontekstu
Typowy kłamca swoje opowiadanie umieszcza jakoby w próżni, natomiast osoby składające relację zgodną ze stanem faktycznym starają się osadzić opowiadaną historię w swoim życiu codziennym. Im większe nagromadzenie powiązań do codzienności, tym przychylniejszym okiem możemy patrzeć na taką historię.
Opis relacji
Prawdziwość historii mogą definiować zdania, w których opowiadający opisuje interakcje, jakie miały miejsce w opisywanym zdarzeniu, między nim a inną osobą. Na przykład: „Gdy tylko zwróciłem mu uwagę, zobaczyłem złowieszczy uśmiech na jego twarzy, który zmusił mnie do cofnięcia się o parę kroków”.
Cytowanie wypowiedzi
Kłamca rzadko decyduje się w swojej relacji na przytoczenie fragmentów dialogu, częściej skupiając się na tym „co zostało powiedziane”. Na przykład zdanie „Powiedziałem mu: nie idź tam, to niebezpieczne!” charakterystyczne dla relacji, którym moglibyśmy z większym prawdopodobieństwem nadać przymiot prawdziwości, przeciwstawiane jest zdaniu, które relacjonując mógłby wypowiedzieć kłamca: „Powiedziałem mu, żeby tam nie szedł, bo jest to niebezpieczne”.
Niespodziewane komplikacje
Jeśli w historii nie występują żadne niespodziewane wypadki, zbiegi okoliczności czy przeszkody naruszające jej bieg, należy przypisać jej mniejszą wiarygodność.
Subiektywne wrażenie
osoba prawdomówna odwołuje się do swoich odczuć w chwili nastąpienia zdarzenia oraz również odwoła się do myśli, które wtedy pojawiły się w jej głowie. Na przykład: "Pomyślałem sobie wtedy..."
Spontaniczne poprawki
Kłamca ma swoją historię ułożoną w głowie i kurczowo się jej trzyma. Drobne poprawki i liczne wtręty sugerują prawdziwość wypowiedzi. Wiarygodność wypowiedzi zwiększają zdania typu: „I siedział tak przy stoliku od strony okna, pisząc coś na swoim laptopie. Następnie zamówił kawę oraz szarlotkę. Chociaż nie, wtedy zamówił tylko kawę..."
Wątpliwości
Osoba prawdomówna będzie skora do przyznania, iż niektóre elementy historii mogły być niezbyt dokładnie odtworzone z pamięci.
Obniżanie własnej wartości
Osoba prawdomówna często stara się rozgrzeszyć winowajcę właściwego, w szczególności jeśli byłaby z nim spokrewniona. Często nawiązuje do szczegółów, które mogą ją obciążyć lub ośmieszyć, na przykład: „To była moja wina, nie powinienem pozwolić mu tam iść.”
Luki w pamięci
Osoby prawdomówne często przyznają się bez obaw do luk w pamięci odnośnie jakiegoś szczegółu zdarzenia. Typowym zdaniem odnoszącym się do tego kryterium jest: „Nie pamiętam po co tam poszliśmy, ale jestem pewien, że udaliśmy się tam wszyscy”. Kryterium to uważa się za niespełnione, gdy osoba relacjonująca odpowiada na pytanie po prostu: „nie wiem”.
Bibliografia:
Vrij Aldert, Memon Amina, Bull Ray - Prawo i psychologia. Wiarygodność zeznań i materiału dowodowego.
Stan Walters – The truth about lying.
Janusz Kaczmarek - Zawód prokurator. Tajemnice zeznań - czyli psychologia w praktyce prawniczej.
Arntzen Friedrich - Psychologia zeznań świadków
Derren Brown – Sztuczki umysłu.
Ciekawy artykuł? Podziel się nim ze znajomymi.
Podobne tematy
O tym rozmawiacie
Komentarze
volance, 19 kwietnia 2010, godz. 19:38
nie do końca się zgadzam, są ludzie, ktorzy nie są wylewni i ich wypowiedzi są krótkie i zwarte, bez kwiecistych opisów- wyszłoby na to, że zawsze kłamią? nie lubię takich "modeli" służących do oceniania ludzi. są dla mnie mało wiarygodne, jak wszelkie szufladkowanie.
Anonim, 3 grudnia 2010, godz. 09:14
a co jeśli znam osobę, która nieważne co powie, ale cały czas się kręci, myśli co ma powiedzieć, gubi kontakt wzrokowy ... taki ma charakter po prostu, o szczegółowym opowiadaniu czegokolwiek nie ma mowy, po prostu nie potrafi tego robić ... no i jak tu rozpoznać kłamstwo?
Dodaj komentarz
Hit dnia
Już za kilka dni będziemy znów świadkami kolejnego Dnia Zakochanych. Emocje związane z jego obchodzeniem są różne, zwłaszcza gdy dotyczy on osób samotnych. To właśnie oni nie przepadają za kiczowatą...
Najczęściej czytane
Ostatnie komentarze
-
(1)
Freud się mylił. Psychoanaliza to teoretyczny pseudobełkot, w którym jest zaledwie ziarnko prawdy.
-
(58)
umysł to nie mózg
-
(6)
fajne.ale nie polecam. Bo uzależniłem sie sam i walcze z nałogiem.
-
(3)
Tak ci się tylko wydaje:)
-
(2)
Czasami jak się wszystko wokół wali, to wtedy sukcesem jest dla nas nawet najmniejsze osiągnięcie:)
Ciekawe ale jak uczy doświadczenie najłatwiej jest komuś "wcisnąć" historię, która: 1) nie zawiera szczegółów 2) nie motamy się w niej i nie mówimy, że niepamiętamy 3) mówimy gramatycznie (odpada cytowanie bo mowa potoczna potrafi być bardzo niegramatyczna) 4) mówimy przygotowany wcześniej tekst a nie wymyślamy/przypominamy sobie na bieżąco Dlatego dla osób nieprzeszkolonych w wyłuskiwaniu kłamstw oszustwo wydaje się dużo bardziej prawdziwe niż rzeczywistość. Dlatego często kłamiemy w drobnych sprawach bo prawda może "nie przejść" i musimy się męczyć jej udowadnianiem. Oczywiście powyższe zasady są prawdziwe.